در روستاى شيرين‌آباد ( علىآباد كتول ) بالاى سر بيمار نى مىزنند تا سرخك رو بيايد و به اصطلاح به دلش نزند ( نظرى داشلىبرون و ديگران ، 1380 : 272 ) . تركمانان بر اين باورند كه بيمار روحى با شنيدن آواى تار ، روح و روانش آرام مىگيرد ( حسنى و ديگران ، 1381 : 336 ) . عامل امراض روحى را نفوذ اجنه در بدن مىدانند . در روستاى اسفند ايرانشهر بر اين باورند كه گاهى اجنه اعم از زن و مرد شيفتهء انسان‌هايى از جنس مخالف خود مىشوند و با آن‌ها رابطهء دوستى برقرار مىكنند كه در اين صورت انسان از حالت عادى خارج مىشود . هر زن يا مرد وقتى با جن است ، اقدام به كارهاى عجيب مىكند كه دور از انتظار انسان‌هاى معمولى است . براى مثال اگر زنى با مرد جن عرب دوست شود ، هنگام صحبت كردن با جن به زبان عربى حرف مىزند يا رقص عربى مىكند ، بدون دليل و بىموقع آرايش مىكند . اين بيمارى زار نام دارد و قابل درمان نيست ( جانب اللهى ، 1381 : 261 ) . اما در چابهار اين مرض و بسيارى از انواع آن را با برگزارى مراسم خاص و اجراى موسيقى و رقص درمان مىكنند ، اين نوع درمان توسط افراد خاص و با انجام مراسمى همراه است . درمانگران زار : درمانگران زار معمولا پيرمرد و پيرزنى هستند ، كه بابا و مامازار خوانده مىشوند . اين دو با اجراى مراسم مخصوص ، زار را از تن بيمار بيرون مىكنند . بابا و مامازار اوراد و اشعار زيادى را از بر هستند و بايد در اين رشته تحصيل كرده باشند . برخى از آن‌ها مدت بيست سال در كراچى به تحصيل و آموختن دعا و اوراد و شناسايى داروهاى مختلف مشغول بوده‌اند . زارها و بادها فقط به دستور بابا و ماما و با اجراى مراسم خاص آنان از تن بيمار خارج مىشوند ( رياحى : 5 ) . ابزار درمان : عمده‌ترين ابزار درمان آلات موسيقى است كه چون زار انواع متفاوت دارد و هر زارى از نوع خاصى موسيقى تأثير مىپذيرد بنابراين سازهاى گوناگونى در اين مراسم مورد استفاده قرار مىگيرد كه مهم‌ترين آن‌ها به شرح زير است : 1 . تمبوره : آلتى است به طول تقريبا يك متر كه داراى سه سيم است و در قسمت پايين يك كاسه و در قسمت بالا سه گوشك تنظيم‌كننده دارد ، تمبوره شبيه عود است و با انگشت مىنوازند . اين وسيله در خارج نمودن ارواح از تن بيمار نقش مؤثرى دارد ( همان‌جا ) . 2 . سارنگى : ساختار آن شبيه ويلون و قيچك است ، هشت گوشك و هشت سيم و يك آرشه دارد كه از موى دم اسب است و طول آن تقريبا به شصت سانتىمتر مىرسد ( همان : 6 ) . 3 . قره‌نى يا زمر « 1 » : اين ساز كاربرد كمى دارد .

--> ( 1 ) . zomer